Społeczeństwo

KRÓTKI PORADNIK PROTESTUJĄCEGO

Każdy z nas ma prawo przemieszczać się swobodnie po terytorium Rzeczpospolitej Polskiej i protestować. Gwarantują nam to przepisy Konstytucji, czyli ustawy o zasadniczym dla państwa i obywateli znaczeniu.

Agata Stacewicz, adwokat

Protest, według definicji podawanej przez Wikipedię, jest to publiczne okazywanie uczuć, postawy wobec czegoś lub kogoś przez jednostkę albo grupę. Jest ważnym narzędziem dla społeczeństwa w okazywaniu pewnej postawy, a dla rządu probierzem nastrojów społecznych.

Po kontrowersyjnym wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 października 2020 roku w naszym kraju nasiliły się protesty wyrażające sprzeciw przeciwko faktycznemu zaostrzeniu ustawy z dnia 7 stycznia 1993 roku o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży. Protesty te przebiegają często w napiętej atmosferze, w warunkach wzmożonej aktywności policji, sięgającej po środki przymusu niewspółmierne do zaistniałych okoliczności.

Jak zatem przygotować się do uczestniczenia w proteście?

IDĄC NA PROTEST
Zalecenia takie można spisać w kilku punktach:

  1. Nigdy nie idź na protest samotnie. Im większa grupa, tym większa możliwość kontroli dynamicznej sytuacji.
  2. Na ręce zapisz numer do prawnika.
  3. Weź ze sobą dokument i wodę oraz coś słodkiego, na przykład czekoladę, w razie gdybyś została zatrzymana na wiele godzin.
  4. Weź ze sobą dodatkową maseczkę, okulary (gogle) na wypadek rozpylenia gazu przez policję.
  5. Uważaj na osoby, które zachowują się niestandardowo. Znane są przypadki mężczyzn noszących ciężkie, podkute buty i kopiących nimi po nogach i kostkach protestujących.
  6. Gdy zostaniesz zatrzymana przez policję lub inne służby głośno krzycz swoje imię i nazwisko.
  7. Trzymaj się grupy podczas protestu, nie wracaj samotnie.

LEGITYMOWANIE I ZATRZYMANIE
Czasem sytuacja staje się dynamiczna, i policja, wkraczając do akcji zaczyna proces legitymowania lub zatrzymywania poszczególnych uczestników protestu. W takim wypadku:

  1. Pytaj o podstawę prawną zatrzymania lub legitymowania.
  2. Nagrywaj zdarzenie, ale raczej nie powinna być to „relacja na żywo” – chyba że sytuacja jest wyjątkowo groźna lub dramatyczna, a ty czujesz że jesteś w niebezpieczeństwie.
  3. W szczególności nagrywaj legitymowanie w sytuacji, gdy jesteś poproszona o zdjęcie maseczki do legitymowania w celu identyfikacji. Są znane przypadki, kiedy taka osoba po zdjęciu maseczki została ukarana mandatem Sanepidu za jej brak. Musisz udokumentować, że maseczkę miałaś.
  4. Masz prawo nie przyjąć mandatu. W takiej sytuacji sprawa zostanie prawdopodobnie skierowana do Sądu, który będzie rozpatrywał sprawę zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
  5. Żądaj przy zatrzymaniu kontaktu z prawnikiem. Masz do tego pełne prawo. Nic nie mów do czasu skontaktowania się z prawnikiem. Masz prawo do odmowy składania wyjaśnień i nieprzyznawania się do stawianego zarzutu.
  6. Na zatrzymanie masz prawo złożyć zażalenie w terminie
    7 dni od daty zatrzymania.
  7. Zachowuj spokój. Nie dyskutuj z policjantami. Jednym z najczęstszych zarzutów policji jest zarzut „obrażenia” funkcjonariusza publicznego, a to poważne przestępstwo w świetle naszego prawa.
  8. Jeżeli zostałaś wylegitymowana, kontroluj korespondencję. Po otrzymaniu wezwania na Policję w celu złożenia wyjaśnień skontaktuj się z prawnikiem. Praktycznie w każdym mieście działa grupa prawników, którzy pomagają pro bono. Sfotografuj wezwanie z policji i wyślij prawnikowi. Nie składaj wyjaśnień mailem. I jeszcze raz: masz prawo do odmowy składania wyjaśnień.

Na koniec: przeczytaj, proszę poradnik kilkukrotnie, wydrukuj lub zrób jego zdjęcie i weź ze sobą na protest. W sytuacji stresującej często zapomina się, jak powinno się zachować.
I pamiętaj: Nigdy nie będziesz szła sama!


fot. pixabay.com
„Nasze Czasopismo” nr 01/2021